KUALA LUMPUR — Nahas helikopter Perkhidmatan Doktor Udara di Long Lellang, Sarawak, bukan sahaja meragut lima nyawa, malah membuka perhatian umum terhadap syarikat yang mengendalikan pesawat tersebut — Layang Layang Aerospace Sdn Bhd (LLA).
Siapa sebenarnya LLA? Siapa yang menguasai syarikat ini? Berapa banyak kontrak kerajaan pernah diperolehnya? Paling penting, atas kontrak apakah syarikat berkenaan masih mengendalikan Perkhidmatan Doktor Udara pada September 2026 sedangkan kontrak RM63.2 juta yang pernah diumumkan sebelum ini berakhir pada 31 Disember 2024? Mungkinkan kontrak mereka telah disambung?
Hubline sahkan helikopter milik anak syarikatnya
Dalam pemakluman kepada Bursa Malaysia, Hubline Berhad mengesahkan bahawa helikopter bernombor pendaftaran 9M-LLF, yang dikendalikan oleh anak syarikatnya, Layang Layang Aerospace, terbabit dalam kemalangan di STOLport Long Lellang pada September 2026.
Pesawat jenis BO-105 itu sedang menjalankan penerbangan Perkhidmatan Doktor Udara dengan lima individu berada di dalamnya, termasuk seorang juruterbang dan empat petugas Kementerian Kesihatan Malaysia.
Hubline turut memaklumkan bahawa LLA telah mengaktifkan Pelan Tindak Balas Kecemasan dan memberikan kerjasama kepada pihak berkuasa, termasuk Biro Siasatan Kemalangan Udara di bawah Kementerian Pengangkutan.
Syarikat itu juga sedang menilai kesan kewangan dan operasi susulan nahas tersebut. Laporan berhubung pemakluman Hubline kepada Bursa Malaysia
Punca sebenar nahas masih dalam siasatan. Sebarang dakwaan mengenai kerosakan enjin, keadaan pesawat, cuaca atau kecuaian tidak boleh dianggap sebagai keputusan muktamad sehingga laporan rasmi dikeluarkan oleh pihak penyiasat.
LLA dikuasai 51% oleh Hubline Berhad
Layang Layang Aerospace bukan sebuah syarikat yang berdiri bersendirian. Ia merupakan anak syarikat yang 51% kepentingannya dikuasai oleh Hubline Berhad, sebuah syarikat tersenarai di Bursa Malaysia di bawah kod saham 7013.
Hubline asalnya dikenali melalui perniagaan pengangkutan laut dan perkhidmatan kapal tunda serta tongkang. Kumpulan itu kemudian mempelbagaikan perniagaannya kepada sektor penerbangan dengan mengambil alih 51% kepentingan dalam LLA pada Mei 2019 dengan nilai kira-kira RM14.2 juta.
Ini bermakna kawalan majoriti korporat terhadap LLA berada di bawah kumpulan Hubline. Baki 49% kepentingan pula dimiliki oleh pemegang saham bukan kawalan. Namun, identiti dan pecahan pemegang saham semasa bagi baki 49% itu perlu disahkan melalui profil korporat serta dokumen pemegang saham SSM yang terkini.
Layang Layang Aerospace ditubuhkan pada 1994 dan berpangkalan di Kota Kinabalu, Sabah. Syarikat ini diasaskan oleh Johan Poong Abdullah, yang turut dikenali sebagai Pengasas dan Pengarah Urusan. Kapten Shahdon Poong pula dinamakan sebagai pengurus bertanggungjawab syarikat.
Di peringkat syarikat induk, Dato’ Sri Richard Wee ialah Presiden Eksekutif Kumpulan Hubline dan pengarah bukan bebas kumpulan tersebut.
Daripada penerbangan sewa kepada kontrak kerajaan
LLA menjalankan pelbagai perkhidmatan penerbangan am, termasuk penerbangan sewa khas, Perkhidmatan Doktor Udara, pemindahan perubatan, penyelenggaraan pesawat, pengangkutan penumpang dan kargo, tinjauan serta fotografi udara.
Syarikat itu juga terbabit dalam pemeriksaan dan penentukuran sistem navigasi penerbangan serta latihan juruterbang menerusi Layang Layang Flying Academy.
Namun, bahagian yang paling menarik perhatian ialah rekod kontrak kerajaan yang pernah diperoleh syarikat tersebut.
Kontrak RM63.2 juta Jabatan Kesihatan Sarawak
Pada Januari 2021, Layang Layang Aerospace dilaporkan memperoleh kontrak bernilai kira-kira RM63.2 juta daripada Jabatan Kesihatan Negeri Sarawak.
Kontrak itu meliputi penyediaan:
* Perkhidmatan Doktor Udara;
* pemindahan perubatan; dan
* perkhidmatan kesihatan sampingan.
Tempoh kontrak berkenaan ialah 48 bulan, bermula pada 1 Januari 2021 dan berakhir pada 31 Disember 2024. Maklumat kontrak RM63.2 juta dan mungkin telah disambung sehingga 2026. Bagaimanapun tidak dipastikan berapa nilai kontrak di bawah Menteri Kesihatan PH terbaru ini.
Berapa lamakah tempohnya dan apakah spesifikasi teknikal pesawat yang ditetapkan oleh KKM yang baru masih tidak diketahui.
Setakat maklumat terbuka yang disemak, operasi LLA sememangnya berterusan pada September 2026. Bagaimanapun, dokumen yang menerangkan nilai, tempoh dan kaedah perolehan bagi kontrak selepas 31 Disember 2024 belum dikenal pasti secara terbuka.
Justeru, KKM dan Jabatan Kesihatan Negeri Sarawak wajar menjelaskan perkara tersebut dengan mengemukakan fakta serta dokumen perolehan, bukan sekadar memberikan jaminan umum.
RM25.67 juta untuk Pilihan Raya Negeri Sarawak
Rekod LLA tidak terhad kepada sektor kesihatan. Pada September 2021, anak syarikat Hubline itu memperoleh kontrak bernilai RM25.67 juta daripada Suruhanjaya Pilihan Raya bagi menyediakan helikopter dan pesawat sayap tetap untuk kegunaan Pilihan Raya Negeri Sarawak.
Kontrak tersebut dilaporkan merangkumi penyediaan pesawat, kru, bekalan serta peralatan operasi penerbangan, persediaan pesawat dan pelaksanaan jadual penerbangan.
Tempohnya ditetapkan selama dua tahun sehingga Ogos 2023 kerana pada ketika itu masih terdapat ketidaktentuan mengenai tarikh pilihan raya akibat pandemik COVID-19. Butiran kontrak SPR bernilai RM25.67 juta
RM22.04 juta untuk PRU15 di Sabah
Pada Oktober 2022, LLA sekali lagi dilaporkan menerima kontrak kerajaan, kali ini bernilai kira-kira RM22.04 juta.
Kontrak daripada SPR itu melibatkan penyediaan perkhidmatan helikopter di Sabah bagi urusan Pilihan Raya Umum Ke-15.
Jika dihitung berdasarkan tiga kontrak yang diketahui ini sahaja, nilai keseluruhannya mencecah kira-kira RM110.91 juta.
Kesan kewangan kini menjadi perhatian
Nahas Long Lellang turut membawa implikasi kepada Hubline sebagai pemegang 51% kepentingan dalam LLA.
Bagi sembilan bulan berakhir Jun 2026, Hubline dilaporkan mencatatkan kerugian bersih sekitar RM3.8 juta berbanding RM5.2 juta dalam tempoh sama tahun sebelumnya. Hasil kumpulan pula meningkat kepada kira-kira RM131.8 juta daripada RM128.6 juta.
Hubline kini perlu menilai sama ada nahas tersebut akan menjejaskan operasi penerbangan, perlindungan insurans, kedudukan kontrak, kos berkaitan pesawat serta prestasi kewangan kumpulan.
Pasaran juga berhak mengetahui sekiranya berlaku penggantungan operasi pesawat tertentu, pemeriksaan tambahan terhadap armada atau perubahan terhadap pelaksanaan kontrak kerajaan yang sedang berjalan.
Bagaimana dengan prestasi kewangan Layang Layang Aerospace Sdn Bhd?
Berdasarkan rekod bagi tahun kewangan berakhir 30 September 2025, Layang Layang Aerospace Sdn Bhd mencatatkan hasil sebanyak RM65.15 juta. Bagaimanapun, hasil puluhan juta itu belum berjaya diterjemahkan kepada keuntungan apabila syarikat merekodkan kerugian sebelum cukai RM4.13 juta dan kerugian selepas cukai RM6.28 juta. Ini bersamaan margin kerugian bersih kira-kira 9.6%, bermakna syarikat kehilangan sekitar RM9.60 bagi setiap RM100 hasil yang dijana.
Dari segi kedudukan kewangan, LLA mempunyai jumlah aset RM96.11 juta berbanding liabiliti RM72.48 juta, sekali gus meninggalkan aset bersih sekitar RM23.63 juta. Namun, kedudukan jangka pendek menunjukkan tekanan apabila aset semasa berjumlah RM52.48 juta, lebih rendah daripada liabiliti semasa RM62.54 juta. Perbezaan itu menghasilkan kekurangan modal kerja kira-kira RM10.06 juta, dengan nisbah semasa sekitar 0.84 kali.
Walaupun mengalami kerugian dan berdepan tekanan kecairan, LLA masih mempunyai pendapatan tertahan RM20.04 juta serta modal saham RM3 juta. Penyata kewangannya yang diaudit oleh Crowe Malaysia PLT turut menerima laporan tanpa kelayakan. Secara keseluruhannya, LLA mempunyai asas aset dan hasil yang besar, tetapi kerugian FY2025, liabiliti yang tinggi dan kekurangan modal kerja menunjukkan prestasi kewangannya memerlukan perhatian serta pemantauan lebih dekat.
Tragedi menuntut ketelusan, bukan spekulasi
Lima nyawa telah terkorban. Ketika keluarga mangsa masih berduka, tragedi ini tidak seharusnya dipolitikkan atau dijadikan ruang untuk tuduhan tanpa bukti.
Namun, menghormati mangsa tidak bermaksud persoalan awam mesti didiamkan.
KKM perlu mendedahkan status sebenar kontrak Perkhidmatan Doktor Udara selepas 31 Disember 2024. Hubline dan LLA pula perlu menjelaskan status operasi, armada serta langkah keselamatan yang diambil, tertakluk kepada batas siasatan AAIB.
Pihak berkuasa juga perlu meneliti sejarah penyelenggaraan 9M-LLF, usia serta status kelayakan penerbangannya, pematuhan terhadap spesifikasi kontrak dan rekod pemeriksaan teknikal. Semua itu mesti berasaskan dokumen—bukan andaian bahawa pesawat lama semestinya tidak selamat atau bahawa syarikat telah melakukan kesalahan.
Faktanya, LLA ialah syarikat penerbangan yang dikuasai 51% oleh Hubline Berhad dan mempunyai rekod kontrak kerajaan bernilai sekurang-kurangnya RM110.91 juta berdasarkan tiga perolehan yang diketahui.
Kini, selepas tragedi Long Lellang, rakyat berhak mendapat jawapan yang lebih lengkap: siapa memberikan kontrak terkini, berapakah nilainya, apakah syarat keselamatannya dan bagaimana pematuhan dipantau?
Ketelusan bukan hukuman terhadap syarikat. Ketelusan ialah kewajipan apabila wang awam, kontrak kerajaan dan nyawa petugas kesihatan berada dalam satu rantaian tanggungjawab yang sama.
